Lampka czerwonego wina – na zdrowie czy na chorobę?

W ostatnich kilkudziesięciu latach zarówno w mediach, jak i w literaturze naukowej, sporo artykułów poświęcono wpływowi picia napojów alkoholowych – a szczególnie czerwonego wina na zdrowie – człowieka. Większość z tych materiałów dotyczyła wpływu czerwonego wina na choroby sercowo-naczyniowe. Badania epidemiologiczne, takie jak np. Seven Country Study, których celem było porównanie liczby zgonów wskutek chorób krążenia w kilku krajach europejskich, azjatyckich i w Stanach Zjednoczonych wykazały, że u Francuzów odnotowuje się stosunkowo niską ilość zgonów wskutek chorób krążenia w porównaniu choćby z Amerykanami, pomimo podobnego spożycia tłuszczu nasyconego w diecie. Fakt, że Francuzi nie chorują tak często jak Amerykanie  na choroby krążenia, przypisuje się temu, że piją oni znacznie więcej czerwonego wina.

Pozytywny wpływ czerwonego wina na choroby krążenia wiąże się szczególnie z dwoma związkami chemicznymi, o nazwach resweratrol i saponin. Jedno z pierwszych doświadczeń, które zbadało wpływ resweratrolu na choroby krążenia wykazało, że obniża on ryzyko chorób serca. Problemem okazało się jednak, jak przełożyć wyniki tego badania na człowieka. Badanie przeprowadzono bowiem na myszach, którym podano dawkę 24 miligramów resweratrolu na kilogram wagi ciała. Czerwone wino zawiera około 0.2 do 3 miligramów resweratrolu na litr (zawartość ta zależy od kilku czynników), tak więc żeby osiągnąć podobny efekt jak w tym badaniu, osoba ważąca około 70 kg musiałaby wypić przynajmniej kilkaset do kilku tysięcy butelek wina każdego dnia (!). Późniejsze badania wykazały, że resweratrol ma działanie ochronne dla serca, jak również, że alkohol poprawia elastyczność naczyń krwionośnych oraz podwyższa tak zwany dobry cholesterol (HDL). Między innymi dlatego wielu propagatorów zdrowia (w tym niektórzy kardiolodzy) zaleca umiarkowane spożycie czerwonego wina, jako czynnik obniżający ryzyko chorób krążenia.

Zaskoczeniem dla wielu ludzi jest to, że American Heart Association (AHA) nie zaleca picia czerwonego wina, ani innych napojów alkoholowych, jako środka obniżającego ryzyko chorób serca. Takie zalecenie AHA oparte jest między innymi na fakcie, że istnieje przynajmniej kilka problemów, wywołanych przez spożywanie alkoholu, w tym również czerwonego wina. Picie alkoholu zwiększa ryzyko wystąpienia nadciśnienia, wylewu, nadwagi i nowotworów niektórych organów, jak na przykład piersi, krtani, przełyku, jamy ustnej, wątroby i okrężnicy. Co więcej ludzie, którzy piją alkohol, częściej popełniają samobójstwo, narażeni są na większe ryzyko wypadków na drogach i uzależnienie od alkoholu.

Jak wspomniałem wcześniej, u Francuzów odnotowuje się niższe ryzyko zachorowania na chorobę wieńcową serca i inne choroby naczyniowe (krążenia). Ten niższy procent chorób sercowo-naczyniowych przypisuje się stosunkowo dużej ilości spożycia czerwonego wina. Tym, co często nie jest brane pod uwagę w artykułach na temat występowania chorób wśród Francuzów jest natomiast fakt, że odnotowuje się u nich jeden z najwyższych stopni zachorowań na marskość wątroby wśród wszystkich mieszkańców krajów europejskich. Ponadto, Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że śmiertelność wskutek picia alkoholu we Francji jest o około jedną trzecią wyższa niż przeciętna śmiertelność wywołana piciem napojów alkoholowych w Europie Zachodniej.

Pod koniec roku 2007 World Cancer Research Fund i National Cancer Research Institute opublikowały wspólnie dokument zatytułowany „Food, nutrition, physical activity and cancer prevention: a global perspective” („Żywność, odżywianie, aktywność fizyczna i zapobieganie chorobom nowotworowym w globalnej perspektywie”). Ten 500-stronicowy dokument, opracowany na bazie ponad 10.000 traktatów naukowych, zawiera osiem prostych zaleceń, które mają przyczynić się do obniżenia ryzyka zachorowania na choroby nowotworowe. Szóste z nich brzmi: „Z punktu widzenia zapobiegania chorobom nowotworowym, najlepszą dawką spożycia alkoholu jest zero”. To zalecenie zgodne jest z najnowszym przeglądem badań na temat wpływu alkoholu na nowotwory, opublikowanym w Journal of the National Cancer Institute. Wniosek jaki wypływa z tego przeglądu wskazuje, że im większe jest spożycie alkoholu, tym większe ryzyko wystąpienia raka jamy ustnej (o 29%), przełyku (o 22%), krtani (o 44%), odbytu (o 10%), wątroby (o 24%) i piersi (o 12%). Ten przegląd jest jednym z najważniejszych dokumentów na temat wpływu alkoholu  na choroby nowotworowe ze względu na fakt, że jest oparty na wynikach badań przeprowadzonych na bardzo dużej ilości ludzi (ponad 1 milion).

Efekt ochronny dla serca wywoływany przez czerwone wino, przypisuje się przede wszystkim saponinowi i resweratrolowi. Czerwone wino zawiera około 7.5 mg saponinu na szklankę. Należy podkreślić jednak, że saponin można znaleźć w wielu innych produktach, takich jak cieciorka, soczewica, soja, fasolka kidney, orzeszki ziemne, groszek, nasiona sezamu, płatki owsiane, szparagi, szpinak i wielu innych. Resweratrol dla odmiany znaleźć można przede wszystkim w skórze czerwonych winogron (to dlatego resweratrol znajduje się w czerwonym winie). Mniejsze ilości resweratrolu znajdują się również w soi i w orzeszkach ziemnych.

Przypomnę, że w celu obniżenia ryzyka chorób krążenia, AHA zaleca obniżenie cholesterolu, ciśnienia krwi, zmniejszenie wagi ciała oraz zwiększenie aktywności fizycznej oraz spożywanie zdrowej diety. AHA twierdzi również, że obecnie nie ma dowodów na to, że picie wina czy innych napojów alkoholowych może zastąpić powyższe zalecenia. Dieta oparta na produktach roślinnych, takich jak owoce, warzywa, orzechy, nasiona i zboża z pełnego przemiału jest natomiast jedną z najlepszych metod obniżenia ryzyka zapadnięcia na choroby krążenia i wiele innych chorób przewlekłych, takich jak nowotwór czy cukrzyca.

Podsumowując, nawet jeśli umiarkowane spożycie czerwonego wina może mieć charakter ochronny dla serca, to podwyższa ono ryzyko wystąpienia różnorodnych schorzeń, takich jak marskość wątroby i nowotwory wielu organów. Lepsze rezultaty w profilaktyce chorób serca mogą być osiągnięte przez przestrzeganie zdrowej diety i zwiększenie aktywności fizycznej.

Roman Pawlak, Ph.D., RD

Assistant Professor of Nutrition

East Carolina University

Tłumaczenie: Agnieszka Flakus

Źródła:

American Heart Association. http://www.americanheart.org/presenter.jhtml?identifier=4422

Allen et al. Moderate Alcohol Intake and Cancer Incidence in Women J Natl Cancer Inst, 4 March 2009; 101: 296 – 305.

Fenwick & Oakenfull J. Sci. Food Agric. 1983, 34, 186-191

New Cholesterol Fighter Found In Red Wine. Science Daily, Sept. 9, 2003.

http://www.sciencedaily.com/releases/2003/09/030909070840.htm#

World Health Organization. Highlights on health in France 2004.

http://www.euro.who.int/document/E88547.pdf

World Health Organization. Highlights on health in France 2004. http://www.euro.who.int/document/E88547.pdf

Posted in Zdrowie.

4 Comments

  1. No tak, ale czy szanowni bracia mogliby wziąć pod uwagę coś takiego, jak wina bezalkoholowe, gdzie alkohol jest oddzielany metodą próżniową? Nie ma w nim więcej alkoholu, niż w jogurcie, a zachowuje cenne właściwości, jak owe polifenole. Polecam. I nie ma konfliktu sumienia 🙂

  2. Mam kilka pytań:
    1.Badania naukowe potwierdzają, że organizm sam produkuje alkohol w ilości ok.15g na dobę. Jeśli dostarczymy taką dawkę do organizmu w postaci np.czerwonego wina w ilości zawierającej nie więcej niż ta dawka 15g alkoholu, i jeszcze w postaci rozcieńczonej wodą- to czy nie będzie to dawka korzystna dla zdrowia? Oczywiście nie dotyczy to ludzi uzależnionych, z nowotworami wątroby czy jelit itp.
    2. Fermentacja następuje już 6 godz. po zerwaniu winogron i małe ilości alkoholu występują już w owocach i w sokach. Dlaczego używając soku z winogron np. do Wieczerzy Pańskiej, mówimy, że to wino bezalkoholowe, skoro takie praktycznie nie istnieje? Osobiście nie wierzę w sztuczne “dobrodziejstwa” win z odciąganym alkoholem, z kawą z odciąganą kofeiną- chemia nie zastąpi natury i prosze nie mówić ze to jest zdrowe.
    3. Dlaczego Ap.Paweł zaleca picie po trosze wina ( grec. oinos) -Tymoteuszowi razem z wodą, tj. rozcieńczonego a nie pisze on o soku ( grec. gleukos)?
    4. Dlaczego Bóg nakazał Izraelitom spożywanie napoju mocnego (hebr. szekar) i wina ( jajin) w czasie biesiady z darów pochodzących z tzw. trzeciej dziesięciny?
    5. Dlaczego Bóg nakazał używanie napoju mocnego i wina alkoh. jako składnika ofiar z pokarmów i napojów( 4 Moj.)?
    6. Dlaczego Żydzi od zamierzchłych czasów używają do Paschy wina alkoholowego( jajin) i nie uważają go za kwas? Usuwają wszelki kwas np. ocet winny ale wino dla nich nie jest kwasem ani symbolem grzechu.
    7. Dlaczego Biblia mówi” nie upijajcie się winem” a nie ” nie pijcie w ogóle wina”? Czy Biblia potępia pijaństwo czy picie wina w każdej ilości?
    8.Dlaczego Biblia mówi “dobrze jest nie jeść mięsa ani nie pić wina”? Dobrze to nie znaczy że trzeba koniecznie. Jeżeli jedzenie mięsa nie musi być grzechem to czyż picie wina – również nie? To wynika z konsekwencji tej wypowiedzi.
    9. Dlaczego składający ślub nazireatu nie mógł pić nie tylko wina i napoju mocnego ale również i soku oraz wody po płukaniu winogron? Bo nawet sok zawiera alkohol, choć w minimalnej dawce i leczniczej.
    10. Czy nie wolno spożywać małych porcji alkoholu nie jako napoju ale środka leczniczego w postaci nie lampki, kieliszka ale łyżki wina czy nalewki żeńszeniowej, ziół szwedzkich itp. Czy dogmat o absolutnej abstynencji nie jest naciąganiem faktów naukowych i Biblii? Organizm sam produkuje alkohol potrzebny w procesach metabolicznych więc czy prawdą jest że nawet minimalna dawka alkoholu jest szkodliwa?

  3. I’ll invest a good amont of time searchinng pursuits that me and
    fellow members of my family can love foor little or no money.
    Once the broccoli is cooked through, add it to a blender along with about two cups
    of the now-green water. Add the other flavoring your family likes and cook them up in spaghetti sauce nice
    annd slow.

Leave a Reply

Your email address will not be published.